Karta

09 / 09 / 2019

Wydarzenie odbyło się w ramach Europejskich Dni Dziedzictwa 2019 i było skierowane do seniorów i starszych dorosłych. 

Osią tematyczną spotkania były relacje polsko-niemieckie na bazie zbiorów archiwów społecznych. Odczytane zostały teksty, które pokazywały jak doświadczenia totalitaryzmów wpływały na losy jednostkowe. Wykorzystane zostały źródła pochodzące z archiwów społecznych t.j. dzienniki, fotografie, pamiętniki, relacje historii mówionej. W spotkaniu wzięła udział p. Gabriele Lesser, dziennikarka i historyczka, specjalizująca się w temacie II wojny światowej. 

Spotkanie prowadziła wicedyrektor ds. edukacji, założycielka Fundacji Ośrodka KARTA, Alicja Wancerz-Gluza. Na początku spotkania Katarzyna Ziętal, kierowniczka Obserwatorium Archiwistyki Społecznej w Ośrodku KARTA opowiedziała o idei archiwów społecznych, o tym jakie źródła możemy mieć w domach, co znaczą prywatne kolekcje, fotografie, pamiętniki, korespondencja dla dziedzictwa. Zaprezentowano również możliwości włączenia się wolontariuszy-seniorów w prace archiwów społecznych. 
 

26 / 08 / 2019

Przed wrześniem 1939 Polska była szóstym pod względem wielkości i liczby ludności krajem Europy – odnoszącym sukcesy, na przykład na polu modernizacji czy kultury, ale też zmagającym się z kryzysem gospodarczym, napięciami politycznymi i społecznymi. Plany, marzenia i aspiracje jej mieszkańców miał za chwilę brutalnie przerwać wybuch II wojny światowej. Fotografie zebrane na wystawie Utracone. Przedwojenne małe ojczyzny pozwalają odtworzyć fragmenty tamtej rzeczywistości z perspektywy wsi i małych miasteczek.

Bosi robotnicy w czasie chwili wytchnienia od pracy, mały chłopiec otoczony stadem koni, kobiety ćwiczące zakładanie masek przeciwgazowych, pary wirujące na wiejskiej potańcówce, pierwsza w Polsce mobilna stacja parowania ziemniaków – te i wiele innych kadrów będzie można obejrzeć na wystawie.

Jeszcze niedawno prezentowane zdjęcia znane były nielicznym – znajdowały się w kronikach szkół czy zakładów pracy, ale przede wszystkim w rodzinnych albumach i w szufladach osób prywatnych. Wraz z tysiącami innych fotografii doczekały się digitalizacji i upublicznienia za sprawą Cyfrowych Archiwów Tradycji Lokalnej, zainicjowanych przez Ośrodek KARTA i działających przy bibliotekach miejskich i gminnych w całym kraju. Wśród nich – przy Bibliotece Publicznej im. Jarosława Iwaszkiewicza w Sępólnie Krajeńskim, będącej partnerem wystawy. Zachowane fotografie i osnute wokół nich wspomnienia, a czasem tylko strzępy tych wspomnień, pokazują dziś niezwykłą wartość lokalnej historii.

Zachęcamy do obejrzenia wystawy dostępnej pod linkiem (kliknij)!

Wystawa cyfrowa towarzyszy wystawie planszowej, którą można obejrzeć do 20 września w Centrum Aktywności Społecznej w Sępólnie Krajeńskim (ul. Jeziorna 6, poniedziałek–piątek, godz. 8:00-16:00). 

Kuratorki: Agata Bujnowska, Małgorzata Pankowska-Dowgiało / Ośrodek KARTA
Redakcja tekstów: Hanna Antos / Ośrodek KARTA
Projekt graficzny: Bogna Michalik / Bottega 311
Przygotowanie fotografii: Karol Bagiński / Foto-Grafika
Druk i oprawa: Piotr Olek / Fotoforma


Organizator: Ośrodek KARTA
Partnerzy: Miejska Biblioteka Publiczna w Hrubieszowie, Biblioteka Publiczna im. Jarosława Iwaszkiewicza w Sępólnie Krajeńskim

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury  

 

 

 

    

05 / 08 / 2019

Plany, marzenia i aspiracje jej mieszkańców miał za chwilę brutalnie przerwać wybuch II wojny światowej. Fotografie zebrane na wystawie Utracone. Przedwojenne małe ojczyzny pozwalają odtworzyć fragmenty tamtej rzeczywistości z perspektywy wsi i małych miasteczek.

Bosi robotnicy w czasie chwili wytchnienia od pracy, mały chłopiec otoczony stadem koni, kobiety ćwiczące zakładanie masek przeciwgazowych, pary wirujące na wiejskiej potańcówce, pierwsza w Polsce mobilna stacja parowania ziemniaków – te i wiele innych kadrów będzie można obejrzeć na wystawie.

Jeszcze niedawno prezentowane zdjęcia znane były nielicznym – znajdowały się w kronikach szkół czy zakładów pracy, ale przede wszystkim w rodzinnych albumach i w szufladach osób prywatnych. Wraz z tysiącami innych fotografii doczekały się digitalizacji i upublicznienia za sprawą Cyfrowych Archiwów Tradycji Lokalnej, zainicjowanych przez Ośrodek KARTA i działających przy bibliotekach miejskich i gminnych w całym kraju. Wśród nich – przy Bibliotece Publicznej im. Jarosława Iwaszkiewicza w Sępólnie Krajeńskim, będącej partnerem wystawy. Zachowane fotografie i osnute wokół nich wspomnienia, a czasem tylko strzępy tych wspomnień, pokazują dziś niezwykłą wartość lokalnej historii.

 

Zapraszamy na spotkanie otwierające wystawę:

piątek 9 sierpnia 2019, godz. 11.00

Centrum Aktywności Społecznej, sala konferencyjna

ul. Jeziorna 6, Sępólno Krajeńskie  

Wstęp wolny!

 

Wystawę można oglądać w dniach:

9 sierpnia  – 20 września 2019 (poniedziałek–piątek)

godz. 8:00–16:00

Kuratorki: Agata Bujnowska, Małgorzata Pankowska-Dowgiało

Projekt graficzny: Bogna Michalik / Bottega 311

Przygotowanie fotografii: Karol Bagiński / Foto-Grafika

Druk i oprawa: Piotr Olek / Fotoforma

Redakcja tekstów: Hanna Antos

Organizator: Ośrodek KARTA

Partnerzy: Miejska Biblioteka Publiczna w Hrubieszowie, Biblioteka Publiczna im. Jarosława Iwaszkiewicza w Sępólnie Krajeńskim

                                                                       

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury  

 


       

  

17 / 07 / 2019

Najstarsza wolontariuszka w fundacji, Pani Halina Cieszkowska (na fotografii obok) skończyła 98 lat. W Ośrodku KARTA opracowuje wspomnienia. 

Fot. Andrzej Konopka

25 / 06 / 2019

Projekt dotyczy rozwoju i popularyzacji systemu OSA - www.osa.archiwa.org. Do OSA zostaną włączone zbiory 5 archiwów społecznych:

  • Towarzystwo Przyjaciół Miasta Ogrodu Podkowa Leśna,
  • Muzyka Odnaleziona,
  • Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze w Olkuszu,
  • Fundacja im. Zofii Rydet,
  • Klub Nowodworski. Stowarzyszenie Miłośników Nowego Dworu Gdańskiego

- łącznie 3000 dokumentów. Przygotujemy również kampanię edukacyjną na temat opracowania zbiorów i systemu OSA (powstanie m.in. film o OSA) oraz zorganizujemy spotkanie w ramach Europejskich Dni Dziedzictwa. Ponadto ulepszony zostanie portal osa.archiwa.org (3 nowe funkcjonalności).

21 / 05 / 2019

Portal jest efektem dwuletniej pracy działu edukacyjnego Ośrodka KARTA. Zapraszamy nauczycieli, edukatorów, animatorów kultury i wszystkie osoby zainteresowane wykorzystaniem portalu w zajęciach szkolnych lub edukacji pozaszkolnej. Na spotkaniu zostaną zebrane zgłoszenia osób chętnych do włączenia się w proces testowania platformy i jej praktycznego wdrażania.

Portal wojnaipamiec.pl służy zachowaniu pamięci o ponad 20 milionach ludzi zmuszonych do pracy na rzecz nazistowskich Niemiec. Powstał na podstawie siedmiu poruszających relacji filmowych, prezentujących losy mieszkańców przedwojennego terytorium II RP – polska Żydówka z Kresów Wschodnich, więźniarka obozów koncentracyjnych, chłopskie dziecko-robotnik, nastolatki z Zagłębia Dąbrowskiego i Łodzi, „robotnica ze wschodu”, młode małżeństwo występujące przeciw systemowi w imię wartości – wszyscy stali się robotnikami przymusowymi III Rzeszy.

Odmienne doświadczenia i pamięć składają się na wyrazisty i bogaty obraz czasu wojny i mało znanej tematyki pracy przymusowej. Kontekstowy film objaśnia tło historyczne wydarzeń, o których opowiadają świadkowie, mapy, dokumenty, zdjęcia i inne materiały – pozwolą zmierzyć się z zadaniami, które pod opieką nauczycieli lub w pracy samodzielnej posłużą młodzieży do poznania i zrozumienia tamtej rzeczywistości.

Portal Terror, codzienność i praca przymusowa – Polska pod okupacją niemiecką (1939-1945) powstał jako kolejny – po niemieckim, czeskim i rosyjskim – portal edukacyjny, odnoszący się do wielkiego archiwum online „Praca przymusowa 1939–1945”, gdzie udostępniono obszerne relacje dźwiękowe i filmowe prawie 600 cywilnych robotników przymusowych, więźniów obozów koncentracyjnych, jeńców wojennych z 26 krajów.

Wśród nich 82 relacje nagrane zostały w języku polskim. Jednak wśród świadków historii z różnych stron świata jest wiele osób pochodzących z Polski, które dzisiaj posługują się językiem kraju zamieszkania.

Projekt finansowany był w całości przez Fundację „Pamięć, Odpowiedzialność i Przyszłość” z Berlina, która powstała w 2000 roku, w celu wypłaty świadczeń niemieckich poszkodowanym na całym świecie.

Koordynację i prowadzenie przejął Instytut Historii i Biografii uniwersytetu w Hagen (Institut für Geschichte und Biographie der FernUniversität Hagen), który reprezentowali najznakomitsi eksperci metody oral history dr Alexander von Plato, dr Almut Leh i dr Christoph Thonfeld, uruchamiając projekt „Dokumentacja losów dawnych robotników przymusowych”.

W efekcie współpracy, 32 instytucje z 26 krajów (placówki naukowe i organizacje obywatelskie, wśród nich Ośrodek KARTA), w latach 2005-2006 nagrały 190 relacji wideo i 393 relacje audio. Wśród rozmówców było ogółem 341 mężczyzn i 249 kobiet. 134 osoby reprezentowały żydowskich ocalonych, 46 Sintich i Romów. Rozpiętość wieku w momencie rozmowy sięgała od 65 do 98 lat.

Pod koniec 2007 roku zasób archiwum został przejęty do dalszego opracowania przez Wolny Uniwersytet w Berlinie i Niemieckie Muzeum Historyczne. Pojedyncze kolekcje tworzą zasadniczą strukturę archiwum.

Archiwum dostępne jest w języku angielskim, niemieckim i rosyjskim - https://archiv.zwangsarbeit-archiv.de. Po rejestracji i zalogowaniu, można obejrzeć (lub wysłuchać) całe relacje, a także przeszukiwać według różnych kryteriów, wyszukując dziedzinę zatrudnienia, grupę prześladowanych, kraj lub dzisiejsze miejsce zamieszkania, język relacji, miejsce zakwaterowania lub stosować przeszukiwanie pełnotekstowe. Wszystkie relacje są spisane i przetłumaczone na język niemiecki, uzupełniają je fotografie i noty biograficzne poszczególnych osób.

Archiwum stało się punktem odniesienia do uruchomienia działań edukacyjnych.

Od 2016 roku działa platforma edukacyjna "Lernen mit Interviews: Zwangsarbeit 1939-1945", która ma na celu rozwijanie kompetencji w zakresie historii i mediów oraz upowszechnianie wiedzy i aktywne pielęgnowanie pamięci o pracy przymusowej, jak i o ofiarach reżimu nazistowskiego. Powstała rosyjska wersja platformy (2017) stworzona przez Regionalne Centrum Historii Mówionej w Woroneżu, czeska (2018) przygotowana przez praskie stowarzyszenie Żywa Pamięć i polska Edukacja.wojnaipamiec.pl – Ośrodka KARTA – właśnie uruchamiana.

Uwaga od 28 maja 2019 możliwe jest wejście bezpośrednie do portalu, adres: www.edukacja.wojnaipamiec.pl lub także jako przejście z portalu www.wojnaipamiec.pl, z którym są połączone.

Na spotkaniu 28 maja w Domu Spotkań z Historią przedstawimy także nową odsłonę naszego portalu edukacyjnego „uczyć się z historii – doświadczenia totalitaryzmów XX wieku”, który po 12 latach działania otwiera się jeszcze bardziej na aktywność odbiorców i współtworzenie projektów.

Ze względu na ograniczoną liczbę, miejsc uprzejmie prosimy o zgłaszanie chęci uczestniczenia w spotkaniu do Agnieszki Kudełki a.kudelka@karta.org.pl do 27 maja br.




Salzgitter. Robotnicy polscy podczas prac przymusowych. Fot. Schultz Karl/ NAC

 




Salzgitter. Robotnicy polscy podczas prac przymusowych. Fot. Schultz Karl/ NAC

 




Salzgitter. Robotnicy polscy podczas prac przymusowych. Fot. Schultz Karl/ NAC

 




Salzgitter. Robotnicy polscy podczas prac przymusowych. Fot. Schultz Karl/ NAC

 

KONTAKT Z MEDIAMI:

Agata Szymczak (602 311 955) a.szymczak@karta.org.pl

28 / 03 / 2019

Za działania na rzecz pamięci historycznej, służące wspólnocie obywatelskiej. Otrzymał ją Mirosław A. Supruniuk, który w swojej aktywności, dokonaniach oraz w postawie kieruje się szeroko rozumianymi ideami i wartościami upowszechnianymi przez Fundację Ośrodka KARTA (FOK). Laureat otrzymał nagrodę w wysokości 30 tysięcy zł.

Mirosław A. Supruniuk z Torunia, jest archiwistą, pracuje na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika. W 1994 roku powołał Archiwum Emigracji, pracownię archiwalno-badawczą zajmującą się ochroną materialnego i duchowego dziedzictwa emigracji polskiej XX wieku, posiadającą największy w Polsce zbiór archiwaliów, prasy, książek, druków ulotnych, fotografii i nagrań dźwiękowych. Od 25 lat odszukuje w rozsianych po świecie zbiorach prywatnych i sprowadza do Polski spuścizny i pamiątki polskich emigrantów związanych z kulturą i nauką. Jego działania Gustaw Herling-Grudziński nazwał ocalaniem resztek „emigracyjnej Atlantydy”. Ocalił ponad 400 zespołów archiwalnych. Od początku działalności prowadził działania wystawiennicze i edytorskie, promujące wiedzę o polskiej emigracji i jej dorobku. W roku 2005 utworzył Muzeum Uniwersyteckie, które opiekuje się kolekcją ponad 25 tys. dzieł sztuki emigrantów. 

Fundatorem Nagrody jest Janusz Miernicki, warszawski przedsiębiorca, od dzieciństwa związany z Mokotowem. Od samego początku istnienia Fundacji, wraz z żoną Katarzyną, przyglądał się jej działalności, w której KARTA chroni i upowszechnia historię widzianą z perspektywy jednostki, działając na rzecz budowania porozumienia i wspólnoty obywatelskiej. W 2018 Janusz Miernicki zdecydował, że chce nagradzać osoby, które podobnie jak KARTA, działają na rzecz pamięci. Dla uczczenia zmarłej w 2007 Katarzyny Miernickiej, Nagroda KARTY nosi Jej imię.

 

Partnerami medialnymi wydarzenia są:    

KONTAKT Z MEDIAMI:
Agata Szymczak (602 311 955) a.szymczak@karta.org.pl