Karta

31 / 12 / 2019

W 2019 roku Archiwum Ośrodka KARTA zrealizowało projekt dopełnienia o nowe dokumenty oraz pełnego opracowania kolekcji „Solidarność – narodziny ruchu”, wpisanej na listę UNESCO „Pamięć Świata”. W ramach zadania opracowaliśmy i udostępniliśmy m.in. statuty, oświadczenia, protokoły, projekty uchwał, komunikaty dotyczące działalności NSZZ „Solidarność” w różnych miastach Polski (Warszawy, Lublina, Gdyni, Gdańska, Bielska-Białej, Wrocławia, Katowic czy Legnicy) i w wielu miejscach pracy, m.in.: Wolnej Wszechnicy Polskiej, Sekcji Oświaty i Wychowania NSZZ „Solidarność”, Komitetu Założycielskiego NSZZ „Solidarność” przy Fabryce Samochodów Osobowych, Krajowej Komisji Koordynacyjnej NSZZ „Solidarność” Pracowników Warszawskiej Służby Zdrowia.

Ponadto opracowaliśmy dokumentację dotyczącą Pomocy Zachodu dla Polski w okresie PRL, a zwłaszcza po wprowadzeniu stanu wojwnnwgo. Materiały te stanowią zapis działalności organizacji i osób indywidualnych z 14 państw (m.in. Australii, Szwecji, Norwegii, Stanów Zjednoczonych). Dotyczą bezpośredniej pomocy dla obywateli polskich (wsparcie medyczne i materialne), działań mających na celu wspieranie polskiej opozycji demokratycznej (manifestacje prosolidarnościowe, pomoc techniczna i finansowa) oraz rozpowszechniania informacji o sytuacji w Polsce.

W ramach zadania dopełniliśmy istniejący już w Archiwum FOK zbiór „Pomoc Zachodu” oraz zinwentaryzowaliśmy Kolekcję Józefa Szczepańskiego (1912–1996), fotografa, działacza polonijnego, popularyzatora polskiej nauki i kultury w Australii. Wszystkie archiwalia (dokumenty, fotografie, nagrania audio i video) zostały zabezpieczone w materiałach archiwizacyjnych.

Inwentarze:

1. Solidarność - Narodziny Ruchu (sygn. A)

2. Pomoc Zachodu (sygn. FOK_0142)

3. Kolekcja Józefa Szczepańskiego (OK_1892)

Inwentarze kolekcji są także dostępne w siedzibie Ośrodka KARTA, na portalach osa.archiwa.org i foto.karta.org.pl.

31 / 12 / 2019

W ciągu siedmiu lat pracownicy Ośrodka KARTA w Warszawie i Biblioteki Polskiej im. Ignacego Domeyki w Buenos Aires przemierzali Argentynę, by odkrywać i utrwalać nieznane wcześniej historie polskich emigrantów i ich potomków. Zaufanie okazane realizatorom projektu oraz chęć przekazania opowieści kolejnym pokoleniom sprawiły, że przedstawiciele Polonii sięgali głęboko do swej pamięci. Osobistą narrację wzbogacali unikatowymi zdjęciami, dokumentami, pamiątkami pochodzącymi z domowych archiwów. Archiwalia zostały zeskanowane, a następnie udostępnione on-line.

Również w tym roku, w Cordoba, Rosario i Santa Fe, dokumentowaliśmy losy polskich emigrantów. W 30 zarejestrowanych relacjach biograficznych i w 800 zeskanowanych fotografiach można znaleźć wiele interesujących historii. Równolegle, w Buenos Aires, trwały prace nad digitalizacją i opracowaniem 200 fotografii Polaków mieszkających w stolicy Argentyny.

Materiały pozyskane w tym roku zostały włączone do cyfrowego repozytorium – to obecnie 180 kolekcji zawierających 5200 skanów zdjęć i dokumentów oraz 200 fragmentów dźwiękowych z 103 relacji biograficznych. Archiwalia pochodzą z kolekcji osobistych, zbiorów Biblioteki Polskiej im. Ignacego Domeyki oraz licznych organizacji polonijnych. Opis archiwalny całego zasobu jest również dostępny na portalu Otwarty System Archiwizacji.

Zarejestrowane opowieści są tak różne, jak różne bywają oblicza emigracji i okoliczności, z powodu których podejmowano decyzję o emigracji. Splot polskich i argentyńskich losów niejednokrotnie utwierdza w przekonaniu, że życie bywa ciekawsze niż fikcja. Fotografie ukazujące kraj przodków, proces integracji kulturowej, a także dążenie do podtrzymania polskiej tożsamości – to wrażenie potęgują.

Aby zaprezentować ten bogaty zbiór, uruchomiliśmy portal www.kierunekargentyna.pl. Jego użytkownicy mogą samodzielnie prześledzić losy polskich emigrantów w Argentynie. Na stronie znajdują się historie wybranych emigrantów, teksty opisujące przebieg emigracji, opisy miejsc związanych z polską społecznością oraz hasła objaśniające polsko-argentyńską koegzystencję. Wszystkie treści zostały udostępnione w dwóch wersjach językowych.

30 / 12 / 2019

W ramach zadania na portalu osa.archiwa.org zostały udostępnione informacje o kolekcjach dokumentowych, fotograficznych i dźwiękowych ze zbiorów KARTY. Dzięki temu online można zapoznać się z opisami  inwentarzowymi m.in. wspomnień dotyczących represji sowieckich podczas II wojny światowej, dokumentów ukazujących różne formy działalności opozycyjnej w okresie PRL,  spuścizn fotografów, m.in. wybitnej fotoreporterki Ireny Jarosińskiej, relacji świadków historii m.in. z pobytu w obozach nazistowskich podczas II wojny światowej.
Zachęcamy do przeszukiwania zbiorów Ośrodka KARTA na portalu osa.archiwa.org.
 

30 / 11 / 2019

W jej skład wchodzą materiały dotyczące życia Jana Gozdawy-Gołębiowskiego, jego braci, również żołnierzy AK oraz materiały dokumentujące działania Armii Krajowej na terenie Obszaru Warszawskiego.

Spuścizna została zinwentaryzowana i udostępniona w Otwartym Systemie Archiwizacji (OSA: https://osa.archiwa.org/). Można ją przeszukiwać przy użyciu wyszukiwarki.

Inwentarz dostępny jest tutaj, a z oryginałami można zapoznać w Archiwum Ośrodka KARTA.

Zadanie publiczne: "Opracowanie, digitalizacja i upowszechnienie kolekcji osobistej Jana Gozdawy-Gołębiowskiego - podchorążego w 2. Plutonie Kompanii Sztabowej Obszaru Warszawskiego AK "Koszta" jest współfinansowane ze środków otrzymanych od Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.

29 / 11 / 2019

Irena Jarosińska (1924-1996) była jedną z pierwszych i najważniejszych w powojennej Polsce fotoreporterek oraz aktywną animatorką sztuki. Pracowała dla prestiżowych czasopism ilustrowanych „Świat” i „Polska”, inicjowała wystawy, happeningi, dyskusje, była mentorką młodych fotografów.

Spuścizna Jarosińskiej została przekazana Ośrodkowi KARTA w 2004 roku. W toku kilkuetapowych prac została uporządkowana, zabezpieczona w materiałach archiwizacyjnych i zinwentaryzowana. Ponadto w latach 2011-2016 zostało wyselekcjonowanych, opracowanych i opublikowanych online prawie 12 tys. zdjęć.

W 2019 roku prace nad archiwum fotografki były kontynuowane. Wybrano, zeskanowano i opracowano 1792 zdjęcia jej autorstwa. Opisane fotografie ukazują m.in. ludzi kultury lat 50.-80. (artystów: Mariana Bogusza, Henryka Stażewskiego, fotografów: Zbigniewa Dłubaka , Wiesława Prażucha, aktorki: Maję Komorowską, Grażynę Barszczewską, Alinę Janowską), przedstawienia teatralne (m.in. „Dziady” Adama Mickiewicza w Tetrze Starym w Krakowie), wystawy (m.in. argentyńskiego artysty Julio Le Parca w Warszawie), fotoreportaże z różnych miast Polski, w tym Warszawy, Krakowa, Kazimierza Dolnego, wreszcie eksperymenty fotograficzne i fotomontaże Jarosińskiej.

Wszystkie opracowane zdjęcia są dostępne na stronie: https://www.foto.karta.org.pl/nasze-zbiory/kolekcje/ok_0500_jarosinska_irena,345.html

Wybrane zdjęcia można zobaczyć w krótkim montażu: https://www.youtube.com/watch?v=gIvw4UerdKc&list=PLwE7YlRPJyczJhxpzLX2RQhFfMcsAZ8gP&index=14&t=0s

 

30 / 09 / 2019

Podczas III Kongresu Archiwów Społecznych zasiądą przy stoliku „Historia mówiona. Nagrywanie świadków historii” i odpowiedzą na Wasze pytania: Adriana Kapała (Ośrodek KARTA) i Mariusz Bieciuk (Białostocki Ośrodek Kultury). Zapraszamy!

Fot. Czerwiec 2019. Trójka dokumentalistów (Mariusz Bieciuk, Dominik Czapigo i Adriana Kapała) w trakcie rozmowy z Halimą Korycką. Fot. Joanna Łuba / Ośrodek KARTA

25 / 09 / 2019

Przy stoliku: „Zbiory prywatne w archiwum społecznym” będziecie można zasięgnąć porad na tematy związane m.in. z pozyskiwaniem prywatnych zbiorów archiwalnych, z zabezpieczaniem DŻS-ów... A przy stoliku czekać będą: Joanna Michałowska i Monika Harchut z Ośrodka KARTA, a także pani Jadwiga Gnich z Centralnego Archiwum Pielęgniarstwa Polskiego im. Barbary Purtak.