Archiwa społeczne

31 / 12 / 2019

W 2019 roku Archiwum Ośrodka KARTA zrealizowało projekt dopełnienia o nowe dokumenty oraz pełnego opracowania kolekcji „Solidarność – narodziny ruchu”, wpisanej na listę UNESCO „Pamięć Świata”. W ramach zadania opracowaliśmy i udostępniliśmy m.in. statuty, oświadczenia, protokoły, projekty uchwał, komunikaty dotyczące działalności NSZZ „Solidarność” w różnych miastach Polski (Warszawy, Lublina, Gdyni, Gdańska, Bielska-Białej, Wrocławia, Katowic czy Legnicy) i w wielu miejscach pracy, m.in.: Wolnej Wszechnicy Polskiej, Sekcji Oświaty i Wychowania NSZZ „Solidarność”, Komitetu Założycielskiego NSZZ „Solidarność” przy Fabryce Samochodów Osobowych, Krajowej Komisji Koordynacyjnej NSZZ „Solidarność” Pracowników Warszawskiej Służby Zdrowia.

Ponadto opracowaliśmy dokumentację dotyczącą Pomocy Zachodu dla Polski w okresie PRL, a zwłaszcza po wprowadzeniu stanu wojwnnwgo. Materiały te stanowią zapis działalności organizacji i osób indywidualnych z 14 państw (m.in. Australii, Szwecji, Norwegii, Stanów Zjednoczonych). Dotyczą bezpośredniej pomocy dla obywateli polskich (wsparcie medyczne i materialne), działań mających na celu wspieranie polskiej opozycji demokratycznej (manifestacje prosolidarnościowe, pomoc techniczna i finansowa) oraz rozpowszechniania informacji o sytuacji w Polsce.

W ramach zadania dopełniliśmy istniejący już w Archiwum FOK zbiór „Pomoc Zachodu” oraz zinwentaryzowaliśmy Kolekcję Józefa Szczepańskiego (1912–1996), fotografa, działacza polonijnego, popularyzatora polskiej nauki i kultury w Australii. Wszystkie archiwalia (dokumenty, fotografie, nagrania audio i video) zostały zabezpieczone w materiałach archiwizacyjnych.

Inwentarze:

1. Solidarność - Narodziny Ruchu (sygn. A)

2. Pomoc Zachodu (sygn. FOK_0142)

3. Kolekcja Józefa Szczepańskiego (OK_1892)

Inwentarze kolekcji są także dostępne w siedzibie Ośrodka KARTA, na portalach osa.archiwa.org i foto.karta.org.pl.

31 / 12 / 2019

W ciągu siedmiu lat pracownicy Ośrodka KARTA w Warszawie i Biblioteki Polskiej im. Ignacego Domeyki w Buenos Aires przemierzali Argentynę, by odkrywać i utrwalać nieznane wcześniej historie polskich emigrantów i ich potomków. Zaufanie okazane realizatorom projektu oraz chęć przekazania opowieści kolejnym pokoleniom sprawiły, że przedstawiciele Polonii sięgali głęboko do swej pamięci. Osobistą narrację wzbogacali unikatowymi zdjęciami, dokumentami, pamiątkami pochodzącymi z domowych archiwów. Archiwalia zostały zeskanowane, a następnie udostępnione on-line.

Również w tym roku, w Cordoba, Rosario i Santa Fe, dokumentowaliśmy losy polskich emigrantów. W 26 zarejestrowanych relacjach biograficznych i w 1000 zeskanowanych fotografiach można znaleźć wiele interesujących historii. Równolegle, w Buenos Aires, trwały prace nad digitalizacją i opracowaniem 200 fotografii Polaków mieszkających w stolicy Argentyny.

Materiały pozyskane w tym roku zostały włączone do cyfrowego repozytorium – to obecnie 180 kolekcji zawierających 5200 skanów zdjęć i dokumentów oraz 225 fragmentów dźwiękowych z 103 relacji biograficznych. Archiwalia pochodzą z kolekcji osobistych, zbiorów Biblioteki Polskiej im. Ignacego Domeyki oraz licznych organizacji polonijnych. Opis archiwalny całego zasobu jest również dostępny na portalu Otwarty System Archiwizacji.

Zarejestrowane opowieści są tak różne, jak różne bywają oblicza emigracji i okoliczności, z powodu których podejmowano decyzję o emigracji. Splot polskich i argentyńskich losów niejednokrotnie utwierdza w przekonaniu, że życie bywa ciekawsze niż fikcja. Fotografie ukazujące kraj przodków, proces integracji kulturowej, a także dążenie do podtrzymania polskiej tożsamości – to wrażenie potęgują.

Aby zaprezentować ten bogaty zbiór, uruchomiliśmy portal www.kierunekargentyna.pl. Jego użytkownicy mogą samodzielnie prześledzić losy polskich emigrantów w Argentynie. Na stronie znajdują się historie wybranych emigrantów, teksty opisujące przebieg emigracji, opisy miejsc związanych z polską społecznością oraz hasła objaśniające polsko-argentyńską koegzystencję. Wszystkie treści zostały udostępnione w dwóch wersjach językowych.

31 / 12 / 2019

Dzięki nim możemy dowiedzieć się jak wyglądało życie naszych przodków, ich codzienne troski i radości, wreszcie - jak polityczne wydarzenia wpływały na los mieszkańców naszej okolicy, na ich życie.

Mediateka CLZ – archiwum historii mówionej Białegostoku i regionu od 2010 roku zajmuje się zapisywaniem wspomnień oraz digitalizacją fotografii i dokumentów Białostoczan. W latach 2018-2019 w ramach projektu „e-Mediateka CLZ vol.2” opracowanych i udostępnionych zostało kolejnych 50 relacji świadków historii oraz 3000 fotografii i dokumentów dokumentujących historię XX w.

Zasoby Mediateki można znaleźć na stronach:

W ramach projektu odbył się także cykl warsztatów dla uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych z wykorzystaniem zasobów archiwum Mediateki CLZ. Uczestnicy poznawali historię Białegostoku przez pryzmat wspomnień jego mieszkańców i ich domowych archiwów. W bezpłatnych zajęciach wzięło udział ok. 800 uczniów.

Partnerzy projektu: Fundacja Ośrodka Karta, Książnica Podlaska im. Łukasza Górnickiego

Patroni medialni: Kurier Poranny, Bialystokonline.pl, Radio Złote Przeboje, Histmag.org

30 / 12 / 2019

W ramach zadania na portalu osa.archiwa.org zostały udostępnione informacje o kolekcjach dokumentowych, fotograficznych i dźwiękowych ze zbiorów KARTY. Dzięki temu online można zapoznać się z opisami  inwentarzowymi m.in. wspomnień dotyczących represji sowieckich podczas II wojny światowej, dokumentów ukazujących różne formy działalności opozycyjnej w okresie PRL,  spuścizn fotografów, m.in. wybitnej fotoreporterki Ireny Jarosińskiej, relacji świadków historii m.in. z pobytu w obozach nazistowskich podczas II wojny światowej.
Zachęcamy do przeszukiwania zbiorów Ośrodka KARTA na portalu osa.archiwa.org.
 

11 / 12 / 2019

Zakończyliśmy realizację projektu "Cyfrowe Archiwa Tradycji Lokalnej - zabezpieczenie i udostępnienie lokalnych zasobów dziedzictwa kulturowego" dofinansowanego ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Kultura Cyfrowa 2019. W Otwartym Systemie Archiwizacji udostępniiliśmy kolekcje 25 bilbiotek należących do sieci Cyfrowych Archiwów Tradycji Lokalnej. Każda z bibliotek otrzymała swoją podstronę na portalu, na której prezentowane są zbiory. Bibliotekarzom przekazano dostęp do panelu redaktora w systemie OSA, dzięki czemu mogą oni zamieszczać w nim kolejne archiwalia.

W ramach projektu w OSA znalazły się zbiory natsępujących bibliotek:

Miejska Biblioteka Publiczna w Braniewie

Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna w Brzesku

Gminna Biblioteka Publiczna im. Ambrożego Grabowskiego w Kętach

Biblioteka Publiczna Miasta i Gminy Łapy

Miejsko-Gminna Biblioteka Publiczna w Białej Rawskiej

Gminna Biblioteka Publiczna w Bojadłach z/s w Klenicy

Miejsko-Gminna Biblioteka Publiczna w Chorzelach

Gminna Biblioteka Publiczna w Gierałtowicach

Gminna Biblioteka Publiczna w Krzeszycach

Miejska Biblioteka Publiczna w Józefowie

Gminna Biblioteka Publiczna im. Jana Pawła II w Mierzęcicach

Miejska Biblioteka Publiczna w Milanówku

Miejska Biblioteka Publiczna im K. I. Gałczyńskiego w Morągu

Biblioteka Publiczna Gminy Nadarzyn

Biblioteka Publiczna Miasta i Gminy w Pogorzeli

Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna w Proszowicach

Miejsko-Gminna Biblioteka Publiczna w Pyzdrach

Gminna Biblioteka Publiczna w Raszynie

Miejsko-Gminna Biblioteka Publiczna w Sobótce

Miejsko-Gminna Biblioteka Publiczna w Sompolnie

Gminna Biblioteka Publiczna w Sulmierzycach

Gminna Biblioteka Publiczna w Jaśle z/s w Szebniach

Miejska Biblioteka Publiczna im. Adama Asnyka w Trzebini

Gminna Biblioteka Publiczna w Unisławiu

Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury. Biblioteka Publiczna Miasta i Gminy w Węglińcu

30 / 11 / 2019

Zbiory Cyfrowego Archiwum Tradycji Lokalnej prowadzonego przez bibiotekę zostały przeniesione do Otwartego Systemu Archiwizacji w ramach projektu "Cyfrowe Archiwa Tradycji Lokalnej - zabezpieczenie i udostępnienie lokalnych zasobów dziedzictwa kulturowego".

Najbogatszy zbiór stanowią pocztówki miasta Węgliniec od początku XX wieku do czasów wojennych. Biblioteka udostępnia także składający się z 46 zdjęć album niemieckiej rodziny z Węglińca, znaleziony w jednym z budynków na ulicy Wschodniej (dawniej Ostlandstrasse), a także inne materiały po niemieckich mieszkańcach miasta, np. dokumenty osobiste znalezione przy ul. Kościuszki 6, dotyczące m.in. rodziny Kurta Wernera (ur. 1918) i jego rodziny. Biblioteka udostępnia też kolekcję Macieja Duczmala, w tym zdjęcia z lat 40. jego dziadka na robotach przymusowych w Weixdorfie w Niemczech i inne pamiątki rodzinne. W zasobie znajdują się również materiały z okresu PRL-u, w tym materiały wyborcze NSZZ „Solidarność” z 1989 roku, jak i dokumenty życia społecznego.

Zapraszamy do obejrzenia kolekcji na portalu OSA!

29 / 11 / 2019

Irena Jarosińska (1924-1996) była jedną z pierwszych i najważniejszych w powojennej Polsce fotoreporterek oraz aktywną animatorką sztuki. Pracowała dla prestiżowych czasopism ilustrowanych „Świat” i „Polska”, inicjowała wystawy, happeningi, dyskusje, była mentorką młodych fotografów.

Spuścizna Jarosińskiej została przekazana Ośrodkowi KARTA w 2004 roku. W toku kilkuetapowych prac została uporządkowana, zabezpieczona w materiałach archiwizacyjnych i zinwentaryzowana. Ponadto w latach 2011-2016 zostało wyselekcjonowanych, opracowanych i opublikowanych online prawie 12 tys. zdjęć.

W 2019 roku prace nad archiwum fotografki były kontynuowane. Wybrano, zeskanowano i opracowano 1792 zdjęcia jej autorstwa. Opisane fotografie ukazują m.in. ludzi kultury lat 50.-80. (artystów: Mariana Bogusza, Henryka Stażewskiego, fotografów: Zbigniewa Dłubaka , Wiesława Prażucha, aktorki: Maję Komorowską, Grażynę Barszczewską, Alinę Janowską), przedstawienia teatralne (m.in. „Dziady” Adama Mickiewicza w Tetrze Starym w Krakowie), wystawy (m.in. argentyńskiego artysty Julio Le Parca w Warszawie), fotoreportaże z różnych miast Polski, w tym Warszawy, Krakowa, Kazimierza Dolnego, wreszcie eksperymenty fotograficzne i fotomontaże Jarosińskiej.

Wszystkie opracowane zdjęcia są dostępne na stronie: https://www.foto.karta.org.pl/nasze-zbiory/kolekcje/ok_0500_jarosinska_irena,345.html

Wybrane zdjęcia można zobaczyć w krótkim montażu: https://www.youtube.com/watch?v=gIvw4UerdKc&list=PLwE7YlRPJyczJhxpzLX2RQhFfMcsAZ8gP&index=14&t=0s

 

12 / 11 / 2019

14 listopada 2019 w Księgarni na Tłomackiem w Warszawie będzie miała prezentacja dwóch pierwszych części serii edytorskiej: Bronisławy Waligórskiej "Listy z Cytadeli 1886" i Anny Moszyńskiej "Listy z Pirny 1850". Zapraszamy na rozmowę z Emilią Kolinko, Mirą Marcinów, Moniką Rudaś-Grodzką i Kazimierą Szczuką o projekcie „Archiwum Kobiet: Piszące”.

Więcej informacji na stronie Żydowskiego Instytutu Historycznego