Archiwa społeczne

31 / 10 / 2019

Kongres był doskonałą okazją do wymiany doświadczeń dla archiwistów społecznych z całej Polski. Wzięło w nim udział 200 przedstawicieli archiwów społecznych, archiwów państwowych, bibliotek publicznych, badaczy oraz pasjonatów historii lokalnej.

W pierwszej części Kongresu w sali audytoryjnej miała miejsce dyskusja panelowa z udziałem Małgorzaty Szejnert (reportażystki), Joanny Kordjak (kuratorki w Zachęcie - Narodowej Galerii Sztuki) oraz Pawła Rodaka (profesora w Instytucie Kultury Polskiej UW). Dyskusja dotyczyła znaczenia zbiorów archiwów społecznych dla dziedzin takich jak: literatura, sztuka, nauka. Każdy z zaproszonych prelegentów odwoływał się do dziedziny, którą reprezentował.


Warszawa, 12 października 2019. III Kongres Archiwów Społecznych. Dyskusja panelowa z udziałem Joanny Kordjak, Małgorzaty Szejnert i prof. Pawła Rodaka na temat znaczenia zbiorów archiwów społecznych. Fot. Maciej Łabudzki / Jak To Się Robi Studio Fotograficzne.

Po godzinnej dyskusji na scenę wkroczyły AS-y społeczeństwa: Anna Lewińska (Fundacja WAŻKA), Małgorzata Leszko (Archiwum Społeczne Osiedla Przyjaźń), Wojciech Olejniczak (Fundacja TRES), Anna Miler (Stowarzyszenie Arteria) oraz Mirosław Adam Supruniuk (Archiwum Emigracji). Twórcy archiwów społecznych swoimi pełnymi pasji wystąpieniami udowodnili, że AS-y są emanacją społeczeństwa obywatelskiego, przyczyniają się do zmiany społecznej, działając czy to na małym terenie osiedla, czy to na obszarze kilkutysięcznego miasta (Oleśnica), czy w mieście zamieszkałym przez kilkadziesiąt tysięcy mieszkańców (Zbąszyń), kilkaset tysięcy (Gdynia)- w granicach Polski lub poza jej granicami.


Warszawa, 12 października 2019. III Kongres Archiwów Społecznych. Anna Lewińska, prezes Fundacji WAŻKA (Wrocław) rozpoczyna część AS-y społeczeństwa. Fot. Maciej Łabudzki / Jak To Się Robi Studio Fotograficzne.

Goście Kongresu w drugiej jego części mieli możliwość uczestniczenia w kilku wydarzeniach, które odbyły się równolegle. W jednej z sal dr hab. Mirosław Konstankiewicz z Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie opowiedział o przepisach RODO, które mogą odnosić się do zbiorów archiwów społecznych. W sali obok uczestnicy mieli okazję dowiedzieć się, jak pisać projekty na działanie archiwum społecznego. W tym samym czasie w Sali Pomnikowej Muzeum POLIN odbyło się spotkanie sieci Cyfrowych Archiwów Tradycji Lokalnej, w którym uczestniczyli przedstawiciele bibliotek z całej Polski, które już od 10 lat prowadzą cyfrowe archiwa. Jednocześnie w foyer miały miejsce rozmowy przy stolikach eksperckich, przy których gromadziły się kolejki zainteresowanych wybranymi tematami.


Warszawa, 12 października 2019. III Kongres Archiwów Społecznych. Stoliki eksperckie w foyer Muzeum POLIN. Fot. Maciej Łabudzki / Jak To Się Robi Studio Fotograficzne.

Po przerwie obiadowej odbyła się II tura warsztatów dotyczących RODO oraz finansowania. A w ostatniej - trzeciej części Kongresu, uczestnicy mieli okazję m.in. wysłuchać prelekcji na temat działań Muzeum POLIN w obszarze archiwistyki społecznej, czy wystąpienia na temat możliwości, jakie daje Otwarty System Archiwizacji. Wyświetlony został również krótki film na temat systemu OSA. Na koniec przedstawiciele Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych, Narodowego Instytutu Wolności oraz Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego wypowiedzieli się na temat źródeł finansowania, z których mogą korzystać archiwiści społeczni.


Warszawa, 12 października 2019. III Kongres Archiwów Społecznych. Przy mikrofonie Wojciech Olejniczak, prezes Fundacji TRES (Zbąszyń). Fot. Maciej Łabudzki / Jak To Się Robi Studio Fotograficzne.


Warszawa, 12 października 2019. III Kongres Archiwów Społecznych. Przy mikrofonie Anna Miler, członkini zarządu Stowarzyszenia Arteria. Fot. Maciej Łabudzki / Jak To Się Robi Studio Fotograficzne.


Warszawa, 12 października 2019. III Kongres Archiwów Społecznych. Wystąpienie założyciela Archiwum Emigracji - Mirosława Adama Supruniuka. Fot. Maciej Łabudzki / Jak To Się Robi Studio Fotograficzne.


Warszawa, 12 października 2019. III Kongres Archiwów Społecznych. Małgorzata Leszko - założycielka Archiwum Społeznego Osiedla Przyjaźń. Fot. Maciej Łabudzki / Jak To Się Robi Studio Fotograficzne.


Warszawa, 12 października 2019. III Kongres Archiwów Społecznych. Alicja Wancerz-Gluza, wicedyrektorka ds. edukacji w Ośrodku KARTA otwiera spotkanie sieci Cyfrowych Archiwów Tradycji Lokalnej. Przy stoliku: Dominik Czapigo, redaktor w Ośrodku KARTA, Katarzyna Suchecka, koordynatorka CATL w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Hrubieszowie oraz Dagna Mach, koordynatorka CATL w Gminnej Bibliotece Publicznej w Raszynie. Fot. Maciej Łabudzki / Jak To Się Robi Studio Fotograficzne. 


Warszawa, 12 października 2019. III Kongres Archiwów Społecznych. Dr hab. Marek Konstankiewicz (Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie) prowadzi wykład na temat: RODO w archiwach społecznych. Fot. Maciej Łabudzki / Jak To Się Robi Studio Fotograficzne.


Warszawa, 12 października 2019. III Kongres Archiwów Społecznych. Agnieszka Gleb, wicedyrektorka ds. administracji i budżetu (Ośrodek KARTA) oraz Agnieszka Świątecka, koordynatorka projektów archiwalnych (Ośrodek KARTA) podczas warsztatu z pisania projektów na działanie archiwum społecznego. Fot. Maciej Łabudzki / Jak To Się Robi Studio Fotograficzne.


Warszawa, 12 października 2019. III Kongres Archiwów Społecznych. Uczestnicy Kongresu w audytorium Muzeum POLIN. Fot. Maciej Łabudzki / Jak To Się Robi Studio Fotograficzne.

29 / 10 / 2019

Zapraszamy na naszą platformę e-learningową: http://kursy.archiwa.org

W poniedziałek ruszy pierwszy z naszych kursów: Opracowanie zbiorów archiwów społecznych i opis w programie OSA. 

Kurs porusza temat kluczowy dla każdego archiwum społecznego - opracowanie zbiorów archiwalnych. Dowiedz się jak porządkować i opisywać zgromadzone fotografie, wspomnienia, dokumenty osobiste, nagrania i inne zbiory archiwalne, tak aby były one łatwo wyszukiwalne i służyły upowszechnianiu informacji o Twoim archiwum.

Po kursie będziesz wiedzieć:

  • jak porządkować duże i małe zbiory  archiwalne,
  • jak nadawać zbiorom strukturę,
  • jak opisywać fotografie, dokumenty, wspomnienia,
  • jak w praktyce stosować standard opisu wymagany w konkursach dotacyjnych,
  • jak korzystać z darmowego programu OSA (www.osa.archiwa.org), który ułatwi Ci opisanie zbiorów. 

W czasie kursu będziesz mieć okazję skonsultowania się z ekspertem oraz nawiązania kontaktu z innymi archiwami społecznymi.

Kurs składa się z dwóch modułów, udostępnianych w odstępach tygodniowych:

1. Opracowanie zbiorów archiwalnych: start 21 października

2. Opis archiwalny i Otwarty System Archiwizacji: start 28 października

Każdy moduł składa się z:

  • multimedialnych lekcji, które możesz obejrzeć w dowolnym czasie,
  • forum dyskusyjnego, na którym możesz porozmawiać z innymi uczestnikami lub zadać pytanie osobie prowadzącej,
  • ćwiczeń do wykonania na platformie lub przesyłanych do oceny osobie prowadzącej.

Kurs trwa od 21 października do 10 listopada 2019. W tym czasie nasza ekspertka będzie odpowiadać na pytania uczestników i oceniać ich pracę. Po zakończeniu kursu nadal będziesz mieć dostęp do wszystkich zamieszczonych materiałów.

Gdyby mieli Państwo pytania lub wątpliwości, zapraszamy do kontaktu. Osobą kontaktową jest Agnieszka Świątecka, mail: a.swiatecka@karta.org.pl

28 / 10 / 2019

Należy zwrócić uwagę na wszelkie detale, takie jak: architektura, wszystkie napisy na: szyldach, transparentach, tablicach drogowych, w tym język, w jakim zostały sporządzone; oznakowanie np. środków transportu, ubiór, w tym umundurowanie widocznych na zdjęciu osób, wygląd pojazdów itd. 

Te i inne detale najczęściej pomagają w identyfikacji fotografii archiwalnych.

Na zdjęciu obok: 20.07.1961, Warszawa. Wizyta w Polsce radzieckiego kosmonauty Jurija Gagarina. Tłum ludzi zgromadzonych na płycie lotniska wita gościa. Napis na jednym z transparentów głosi: "Zamiast wyścigu zbrojeń - wyścig ku gwiazdom". Fot. Edward Grochowicz, zbiory Ośrodka KARTA.

25 / 10 / 2019

Praca z archiwaliami daje satysfakcję:
- pozwala zdobyć wiedzę,
- w archiwach społecznych mamy często kontakt z osobistymi historiami, świadkami historii, od których dowiadujemy się szczegółów z przeszłości niedostępnych niekiedy w literaturze przedmiotu,
- opracowujemy i digitalizujemy zbiory, żeby inni mogli z nich korzystać - mamy świadomość tego, że nasza praca umożliwia dotarcie innym do nieznanych wcześniej materiałów.

07 / 10 / 2019

Rozpocząć opis archiwalny należy od opisu zespołu, następnie przejść do opisu jednostki archiwalnej, a kolejno dokumentu. Czasami - w przypadku zbiorów o większej liczbie dokumentów - można wprowadzić podział na serie. 

24 / 09 / 2019

Najczęstsze typy zespołów/zbiorów, które są opracowywane w archiwach społecznych to spuścizny, kolekcje rodzinne, zbiory fotograficzne, dokumentacja stowarzyszeń, zbiory kolekcjonerskie.

Zapraszamy do dołączenia do systemu OSA: osa.archiwa.org.

02 / 09 / 2019

- wypytać o szczegóły, co chce przekazać; czy przekazać, czy udostępnić do skanowania?
- poprosić o zebranie informacji o materiałach, które przekazuje;
- przygotować umowę / protokół przekazania;
- zarezerwować sobie więcej czasu.

Ważne jest również podziękowanie ofiarodawcom za przekazane zbiory. 5 lat temu Ośrodek KARTA po raz pierwszy zorganizował Dzień Darczyńcy Pamięci, by wyrazić wdzięczność ofiarodawcom (w tym roku odbyła się już V edycja DDP). W 2015 roku DDP zorganizowała Miejska Biblioteka Publiczna w Bartoszycach.

Fot. Warszawa, 6 października 2014. Dzień Darczyńcy Pamięci zorganizowany przez Ośrodek KARTA w Domu Spotkań z Historią. Fot. K. Ziętal/Ośrodek KARTA

26 / 08 / 2019

Przed wrześniem 1939 Polska była szóstym pod względem wielkości i liczby ludności krajem Europy – odnoszącym sukcesy, na przykład na polu modernizacji czy kultury, ale też zmagającym się z kryzysem gospodarczym, napięciami politycznymi i społecznymi. Plany, marzenia i aspiracje jej mieszkańców miał za chwilę brutalnie przerwać wybuch II wojny światowej. Fotografie zebrane na wystawie Utracone. Przedwojenne małe ojczyzny pozwalają odtworzyć fragmenty tamtej rzeczywistości z perspektywy wsi i małych miasteczek.

Bosi robotnicy w czasie chwili wytchnienia od pracy, mały chłopiec otoczony stadem koni, kobiety ćwiczące zakładanie masek przeciwgazowych, pary wirujące na wiejskiej potańcówce, pierwsza w Polsce mobilna stacja parowania ziemniaków – te i wiele innych kadrów będzie można obejrzeć na wystawie.

Jeszcze niedawno prezentowane zdjęcia znane były nielicznym – znajdowały się w kronikach szkół czy zakładów pracy, ale przede wszystkim w rodzinnych albumach i w szufladach osób prywatnych. Wraz z tysiącami innych fotografii doczekały się digitalizacji i upublicznienia za sprawą Cyfrowych Archiwów Tradycji Lokalnej, zainicjowanych przez Ośrodek KARTA i działających przy bibliotekach miejskich i gminnych w całym kraju. Wśród nich – przy Bibliotece Publicznej im. Jarosława Iwaszkiewicza w Sępólnie Krajeńskim, będącej partnerem wystawy. Zachowane fotografie i osnute wokół nich wspomnienia, a czasem tylko strzępy tych wspomnień, pokazują dziś niezwykłą wartość lokalnej historii.

Zachęcamy do obejrzenia wystawy dostępnej pod linkiem (kliknij)!

Wystawa cyfrowa towarzyszy wystawie planszowej, którą można obejrzeć do 20 września w Centrum Aktywności Społecznej w Sępólnie Krajeńskim (ul. Jeziorna 6, poniedziałek–piątek, godz. 8:00-16:00). 

Kuratorki: Agata Bujnowska, Małgorzata Pankowska-Dowgiało / Ośrodek KARTA
Redakcja tekstów: Hanna Antos / Ośrodek KARTA
Projekt graficzny: Bogna Michalik / Bottega 311
Przygotowanie fotografii: Karol Bagiński / Foto-Grafika
Druk i oprawa: Piotr Olek / Fotoforma


Organizator: Ośrodek KARTA
Partnerzy: Miejska Biblioteka Publiczna w Hrubieszowie, Biblioteka Publiczna im. Jarosława Iwaszkiewicza w Sępólnie Krajeńskim

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury