Archiwa społeczne

07 / 01 / 2020

Dzięki nim możemy dowiedzieć się jak wyglądało życie naszych przodków, ich codzienne troski i radości, wreszcie - jak polityczne wydarzenia wpływały na los mieszkańców naszej okolicy, na ich życie.

Mediateka CLZ – archiwum historii mówionej Białegostoku i regionu od 2010 roku zajmuje się zapisywaniem wspomnień oraz digitalizacją fotografii i dokumentów Białostoczan. W latach 2018-2019 w ramach projektu „e-Mediateka CLZ vol.2” opracowanych i udostępnionych zostało kolejnych 50 relacji świadków historii oraz 3000 fotografii i dokumentów dokumentujących historię XX w.

Zasoby Mediateki można znaleźć na stronach:

W ramach projektu odbył się także cykl warsztatów dla uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych z wykorzystaniem zasobów archiwum Mediateki CLZ. Uczestnicy poznawali historię Białegostoku przez pryzmat wspomnień jego mieszkańców i ich domowych archiwów. W bezpłatnych zajęciach wzięło udział ok. 800 uczniów.

Partnerzy projektu: Fundacja Ośrodka Karta, Książnica Podlaska im. Łukasza Górnickiego

Patroni medialni: Kurier Poranny, Bialystokonline.pl, Radio Złote Przeboje, Histmag.org

31 / 12 / 2019

W 2019 roku Archiwum Ośrodka KARTA zrealizowało projekt dopełnienia o nowe dokumenty oraz pełnego opracowania kolekcji „Solidarność – narodziny ruchu”, wpisanej na listę UNESCO „Pamięć Świata”. W ramach zadania opracowaliśmy i udostępniliśmy m.in. statuty, oświadczenia, protokoły, projekty uchwał, komunikaty dotyczące działalności NSZZ „Solidarność” w różnych miastach Polski (Warszawy, Lublina, Gdyni, Gdańska, Bielska-Białej, Wrocławia, Katowic czy Legnicy) i w wielu miejscach pracy, m.in.: Wolnej Wszechnicy Polskiej, Sekcji Oświaty i Wychowania NSZZ „Solidarność”, Komitetu Założycielskiego NSZZ „Solidarność” przy Fabryce Samochodów Osobowych, Krajowej Komisji Koordynacyjnej NSZZ „Solidarność” Pracowników Warszawskiej Służby Zdrowia.

Ponadto opracowaliśmy dokumentację dotyczącą Pomocy Zachodu dla Polski w okresie PRL, a zwłaszcza po wprowadzeniu stanu wojwnnwgo. Materiały te stanowią zapis działalności organizacji i osób indywidualnych z 14 państw (m.in. Australii, Szwecji, Norwegii, Stanów Zjednoczonych). Dotyczą bezpośredniej pomocy dla obywateli polskich (wsparcie medyczne i materialne), działań mających na celu wspieranie polskiej opozycji demokratycznej (manifestacje prosolidarnościowe, pomoc techniczna i finansowa) oraz rozpowszechniania informacji o sytuacji w Polsce.

W ramach zadania dopełniliśmy istniejący już w Archiwum FOK zbiór „Pomoc Zachodu” oraz zinwentaryzowaliśmy Kolekcję Józefa Szczepańskiego (1912–1996), fotografa, działacza polonijnego, popularyzatora polskiej nauki i kultury w Australii. Wszystkie archiwalia (dokumenty, fotografie, nagrania audio i video) zostały zabezpieczone w materiałach archiwizacyjnych.

Inwentarze:

1. Solidarność - Narodziny Ruchu (sygn. A)

2. Pomoc Zachodu (sygn. FOK_0142)

3. Kolekcja Józefa Szczepańskiego (OK_1892)

Inwentarze kolekcji są także dostępne w siedzibie Ośrodka KARTA, na portalach osa.archiwa.org i foto.karta.org.pl.

31 / 12 / 2019

W ciągu siedmiu lat pracownicy Ośrodka KARTA w Warszawie i Biblioteki Polskiej im. Ignacego Domeyki w Buenos Aires przemierzali Argentynę, by odkrywać i utrwalać nieznane wcześniej historie polskich emigrantów i ich potomków. Zaufanie okazane realizatorom projektu oraz chęć przekazania opowieści kolejnym pokoleniom sprawiły, że przedstawiciele Polonii sięgali głęboko do swej pamięci. Osobistą narrację wzbogacali unikatowymi zdjęciami, dokumentami, pamiątkami pochodzącymi z domowych archiwów. Archiwalia zostały zeskanowane, a następnie udostępnione on-line.

Również w tym roku, w Cordoba, Rosario i Santa Fe, dokumentowaliśmy losy polskich emigrantów. W 30 zarejestrowanych relacjach biograficznych i w 800 zeskanowanych fotografiach można znaleźć wiele interesujących historii. Równolegle, w Buenos Aires, trwały prace nad digitalizacją i opracowaniem 200 fotografii Polaków mieszkających w stolicy Argentyny.

Materiały pozyskane w tym roku zostały włączone do cyfrowego repozytorium – to obecnie 180 kolekcji zawierających 5200 skanów zdjęć i dokumentów oraz 200 fragmentów dźwiękowych z 103 relacji biograficznych. Archiwalia pochodzą z kolekcji osobistych, zbiorów Biblioteki Polskiej im. Ignacego Domeyki oraz licznych organizacji polonijnych. Opis archiwalny całego zasobu jest również dostępny na portalu Otwarty System Archiwizacji.

Zarejestrowane opowieści są tak różne, jak różne bywają oblicza emigracji i okoliczności, z powodu których podejmowano decyzję o emigracji. Splot polskich i argentyńskich losów niejednokrotnie utwierdza w przekonaniu, że życie bywa ciekawsze niż fikcja. Fotografie ukazujące kraj przodków, proces integracji kulturowej, a także dążenie do podtrzymania polskiej tożsamości – to wrażenie potęgują.

Aby zaprezentować ten bogaty zbiór, uruchomiliśmy portal www.kierunekargentyna.pl. Jego użytkownicy mogą samodzielnie prześledzić losy polskich emigrantów w Argentynie. Na stronie znajdują się historie wybranych emigrantów, teksty opisujące przebieg emigracji, opisy miejsc związanych z polską społecznością oraz hasła objaśniające polsko-argentyńską koegzystencję. Wszystkie treści zostały udostępnione w dwóch wersjach językowych.

30 / 12 / 2019

W ramach zadania na portalu osa.archiwa.org zostały udostępnione informacje o kolekcjach dokumentowych, fotograficznych i dźwiękowych ze zbiorów KARTY. Dzięki temu online można zapoznać się z opisami  inwentarzowymi m.in. wspomnień dotyczących represji sowieckich podczas II wojny światowej, dokumentów ukazujących różne formy działalności opozycyjnej w okresie PRL,  spuścizn fotografów, m.in. wybitnej fotoreporterki Ireny Jarosińskiej, relacji świadków historii m.in. z pobytu w obozach nazistowskich podczas II wojny światowej.
Zachęcamy do przeszukiwania zbiorów Ośrodka KARTA na portalu osa.archiwa.org.
 

29 / 11 / 2019

Irena Jarosińska (1924-1996) była jedną z pierwszych i najważniejszych w powojennej Polsce fotoreporterek oraz aktywną animatorką sztuki. Pracowała dla prestiżowych czasopism ilustrowanych „Świat” i „Polska”, inicjowała wystawy, happeningi, dyskusje, była mentorką młodych fotografów.

Spuścizna Jarosińskiej została przekazana Ośrodkowi KARTA w 2004 roku. W toku kilkuetapowych prac została uporządkowana, zabezpieczona w materiałach archiwizacyjnych i zinwentaryzowana. Ponadto w latach 2011-2016 zostało wyselekcjonowanych, opracowanych i opublikowanych online prawie 12 tys. zdjęć.

W 2019 roku prace nad archiwum fotografki były kontynuowane. Wybrano, zeskanowano i opracowano 1792 zdjęcia jej autorstwa. Opisane fotografie ukazują m.in. ludzi kultury lat 50.-80. (artystów: Mariana Bogusza, Henryka Stażewskiego, fotografów: Zbigniewa Dłubaka , Wiesława Prażucha, aktorki: Maję Komorowską, Grażynę Barszczewską, Alinę Janowską), przedstawienia teatralne (m.in. „Dziady” Adama Mickiewicza w Tetrze Starym w Krakowie), wystawy (m.in. argentyńskiego artysty Julio Le Parca w Warszawie), fotoreportaże z różnych miast Polski, w tym Warszawy, Krakowa, Kazimierza Dolnego, wreszcie eksperymenty fotograficzne i fotomontaże Jarosińskiej.

Wszystkie opracowane zdjęcia są dostępne na stronie: https://www.foto.karta.org.pl/nasze-zbiory/kolekcje/ok_0500_jarosinska_irena,345.html

Wybrane zdjęcia można zobaczyć w krótkim montażu: https://www.youtube.com/watch?v=gIvw4UerdKc&list=PLwE7YlRPJyczJhxpzLX2RQhFfMcsAZ8gP&index=14&t=0s

 

12 / 11 / 2019

14 listopada 2019 w Księgarni na Tłomackiem w Warszawie będzie miała prezentacja dwóch pierwszych części serii edytorskiej: Bronisławy Waligórskiej "Listy z Cytadeli 1886" i Anny Moszyńskiej "Listy z Pirny 1850". Zapraszamy na rozmowę z Emilią Kolinko, Mirą Marcinów, Moniką Rudaś-Grodzką i Kazimierą Szczuką o projekcie „Archiwum Kobiet: Piszące”.

Więcej informacji na stronie Żydowskiego Instytutu Historycznego

08 / 11 / 2019

Jak zachęcają organizatorzy do wzięcia udziału w warsztatach: Chcesz spisać historię swojej dzielnicy, bloku, wspólnoty sąsiedzkiej opowiedzianą z perspektywy mieszkańców i mieszkanek? Interesują Cię losy ruchu społecznego oporu, organizacji pozarządowej, grupy artystycznej? Posiadasz archiwalne zbiory fotografii lub chcesz je zgromadzić i nie wiesz jak je opisać i skatalogować? Wszystkie osoby zainteresowane tworzeniem archiwum społecznego* zapraszamy na warsztaty prowadzone przez trenerki z Ośrodek KARTA − najważniejszej instytucji w Polsce zajmującej się archiwistyką społeczną".

Uczestnicy warsztatów będą mogli dowiedzieć się, jak nagrywać i opracowywać relacje historii mówionej oraz jak pozyskiwać, zabezpieczać i opracowywać stare fotografie. 

Warsztaty odbędą się 13 listopada 2019 w siedzibie Fundacji Malta. Więcej informacji na stronie malta-festival.pl